Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi DİSKİ Genel Müdürlüğü; yağışlı döneme rağmen içme suyu kaynaklarında riskin sürdüğünü belirterek yaz aylarında artan halı yıkama, bahçe sulama ve yüzey yıkama alışkanlıklarının kullanılabilir su rezervleri üzerindeki baskısını artırdığını açıkladı.

Diyarbakır Su ve Kanalizasyon İdaresi (DİSKİ) Genel Müdürlüğü, kentte son dönemde yaşanan yüksek yağışa karşın içme suyu kaynakları üzerindeki baskının azalmadığını açıkladı. Genel Müdürlük; yağış miktarındaki artışın içme suyu arzını yükseltmediğini, arıtma ve depolama kapasitesinin sabit olması nedeniyle sisteme alınabilen suyun belirli bir sınırda kaldığını vurguladı.

Yaz aylarında tüketim belirgin biçimde yükseliyor

DİSKİ verilerine göre Diyarbakır’da yaz aylarında su tüketimi kış dönemine kıyasla yüzde 30 ila 40 oranında artıyor. Bu artışın önemli bir bölümü mevsimsel yaşam pratiklerinden kaynaklanıyor. Halı yıkama, bahçe sulama, apartman önü beton ve kaldırım yıkama, avlu temizliği ve araç yıkama, yaz döneminde eş zamanlı yoğunlaşan ve her biri içme suyu şebekesinden karşılanan kullanımlar arasında yer alıyor. Söz konusu pratikler kent ölçeğinde örtüştüğünde sisteme verilen yük, bireysel tüketimlerin toplamının çok ötesine geçiyor.

Yağış fazlası içme suyuna doğrudan dönüşmüyor

2025–2026 yağış döneminin ortalamanın üzerinde seyretmesi, kentte “Bu yıl su bol!” algısı yarattı. DİSKİ, bu algının tasarruf bilincini zayıflattığına dikkat çekiyor. Yağışın içme suyuna dönüşmesi; havza koşulları, arıtma kapasitesi ve depolama altyapısıyla doğrudan bağlantılı. Fazla yağış ya yüzey akışıyla havzayı terk ediyor ya da buharlaşıyor. Arıtma kapasitesi yağışa paralel genişlemiyor. Dolayısıyla yağmur miktarı değil, işlenebilen su miktarı belirleyici olmaya devam ediyor.

Bahçe sulama ve yüzey yıkama kullanılabilir su rezervini azaltıyor

Bahçe sulama ve yüzey yıkama uygulamaları, yaz aylarında içme suyu şebekesi üzerindeki yükün hızla yükseldiği başlıklar arasında yer alıyor. Arıtılmış, depolanmış ve boru hattıyla iletilmiş içme suyunun zemin yıkama ya da kaldırım temizliğinde kullanılması, kaynaktan karşılıksız bir çekim anlamına geliyor. Sabah erken saatlerde yapılan sulamanın gün ortası uygulamalarına kıyasla buharlaşma kayıplarını önemli ölçüde azalttığı, damlama sulama gibi yöntemlerin ise aynı verimi çok daha düşük su hacmiyle sağladığı belirtiliyor.

Küresel su krizi Dicle havzasını da kapsıyor

Dünya genelinde tatlı su kaynakları iklim değişikliği, nüfus artışı ve tarımsal tüketim baskısı altında daralıyor. Dicle Havzası’ndaki su potansiyeli; artan kullanım talebi, sınır ötesi su politikaları ve iklimsel kuraklaşma baskısıyla giderek daha kırılgan bir yapıya bürünüyor. Diyarbakır’ın yeraltı suyu rezervleri son on yılda belirgin biçimde geriledi. İçme suyu üretimi için kullanılan kaynakların bir kısmı uzun vadeli sürdürülebilirlik açısından kritik eşiklere yaklaşmış durumda.

Damlayan musluk ve tesisat arızaları arıtılmış suyu işlevsiz tüketiyor

Sürekli damlayan bir musluk saatte ortalama 4 ila 6 litre su kaybına yol açıyor. Bu kayıp; kaynaktan çekilerek arıtılmış, depolanmış ve kullanıma sunulmuş suyun hiçbir işlev görmeden yok olması anlamına geliyor. İç tesisat arızalarında kaynaklı su kayıpları zaman içinde yüksek hacimlere ulaşıyor. Genel Müdürlük, genelde önemsenmeyen bu arızaların ciddi su kayıplarına yol açtığını ve ivedilikle onarılması gerektiğini belirtti.

Kayıt dışı kullanım su dengesini zorluyor

İçme suyu şebekesinden izinsiz ya da amacı dışında yapılan kullanımlar, zaten kısıtlı olan arıtılmış su rezervinin karşılıksız tüketilmesi anlamına geliyor. Bu durum yalnızca ekonomik kayıp oluşturmakla kalmıyor, mahallelerde basınç dengesini bozarak şebeke uç noktalarında erişim güçlüğüne de zemin hazırlıyor.

DİSKİ, saha denetimleri ve teknik tarama çalışmalarını sürdürürken yurttaşları şüpheli durumları ALO 153 çağrı merkezine bildirmeye davet etti.

Su Üretim Şube Müdürü Mehmet Salih Ökmen

Yağış fazlası arıtma kapasitesini değiştirmiyor

Su Tesisleri Dairesi Başkanlığı Su Üretim Şube Müdürü Mehmet Salih Ökmen, yağışlı dönemin arıtılan içme suyu kapasitesini değiştirmediğini vurgulayarak şunları söyledi:

“Bu yıl yağmur fazla yağdı ama arıtma kapasitemiz aynı, kaynaklarımızın tükenmekte olduğu gerçeği aynı. Dicle havzasının ortasında yaşıyoruz; ancak bu yağışların her yıl aynı miktarda gerçekleşeceği yanılgısına düşmeyelim. Suyumuzu tasarruflu kullanalım.”

Diyarbakır; Hevsel bahçelerinin, tarihî su yapılarının ve binlerce yıllık bir sulama kültürünün taşıyıcısı. Su, bu kentte yalnızca teknik bir altyapı değil, bir medeniyet meselesi. DİSKİ, bu birikimden hareketle su tasarrufuna ortak bir sorumluluk olarak yaklaşıyor. Halı yıkarken yöntemi gözden geçirmek, tesisat arızasını ertelemeden bildirmek, bahçeyi sabahın erken saatinde sulamak… Bütün bu tercihler, tükenmekte olan bir kaynağa karşı alınan ortak sorumluluklardır.